مقدس ترین کلمه ای که به گوش می رسد و دستگاه سامعه انسانی از آن لذت می برد و در اقطار گیتی معروف است، کلمه عدل و عدالت است، کلمه ای خوش نامتر و لغتی دلاویزتر از آن در سطح زمین بلکه در عالم افلاک شنیده نشده، زیرا همه مردان بزرگ و شخصیت های ستبر جهان، بزرگان روحانی و مردان الهی که نمایندگان خداوند و پرچم دار حق اند، همه خود را خادم و حافظ این کلمه می دانند.

هرجا که عدل سایه کند رخت را بند               کاین سایبان ز طوبی اخضر نکوتر است

امام صادق علیه السلام می فرماید:

العدل احلی من الشهد و الین من الزبد و اطیب ریحاً من المشک

عدالت و دادگستری از شهد عسل شیرین تر و از کف آب (یا سرشیر) نرم تر و از مشک خوشبوتر است.

عدل از صفات ثبوتیه پروردگار عالم است و شیعه آن را در ردیف اصول دین قرار داده و می گوید: خدا باید عادل باشد یکی از مهم ترین مقاصد از انزال کتب و ارسال رسل برقرار نمودن نظام عدل و گسترش دادن بستر عدالت در روی زمین است. کلیه پیامبران در راه انجام وظیفه مشقتها کشیده و مرارتها چشیده، ای بسا در این راه مقدس شربت شهادت نوشیده اند. بی پروا باید گفت در این وادی ولی الله الاعظم بارزترین قهرمان و پرچم دار مکتب عدالت بود. علی علیه السلام به عدالت خویش اطمینان داشت و آن را یک وظیفه و تکلیف الهی می دانست.

حضرت می فرمایند:

فان فی العدل سعة و من ضاق علیه العدل فالجور علیه اضیق

همانا در عدالت گنجایش خاصی است هر آنکه عدل و درستی بر او تنگ گردد جور و ستم بر او تنگ تر می شود.¹

روش امام علی علیه السلام در عدالت مانند روش رسول خدا صلی الله علیه و آله بود اگر نگوییم عین همان روش بود؛ زیرا پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «مشت من و مشت علی در عدالت برابر است» و فرمود:

او از همه شما به عهد خدا وفادارتر، به امر خدا عامل تر، در میان رعیت عادل تر، در تقسیم مساوی قسمت کننده تر و نزد خدا با مزیت تر است.²